egar brau var stutkn

egar brau var stutkn
Bakar New York upphafi 20. aldar.

Bakstur er eitt elsta matreisluformi. Allt fr steinaldartmabilinu hefur flk nota steina til a tba deig r korni til a baka einhvers konar brau.Alla t san hefur bakstur rast yfir srlega skapandi og vsindalegt listform sem ntur sn best fngerum stabrauum franskrar kkugerar.

Hr verur fari yfir helstu fanga eirri vegfer og r uppgtvanir sem komu eim til leiar.

Fyrstu molarnir

ar til nlega var tali a upphaf baksturs mtti rekja til sari hluta steinaldar, fyrir um 10.000 rum, egar menn byrjuu a setjast a byggum og stunda landbna, ar meal akuryrkju. En nleg uppgtvun fornleifasvi Jrdanu snir a bakstur hfst a minnsta kosti 4.000 rum ur.

Brunnin mylsna hafi varveist eldsti svinu og vi greiningu kom ljs a hn samanst af mjli r villihveiti og skfgrashnum. r essari hrefnablndu var til mjkt deig sem hgt var a mta og fletja t veggjum eldstisins svipaan htt og gerju brau eru bku Miausturlndum n til dags.

Hvenr byrjai hveitirkt?

Bndur lokaskeii steinaldar byrjuu a rkta hveiti og anna korn fyrir um 10.000 rum san. ur var tali a upphaf baksturs mtti rekja til kornrktar en fornleifafundurinn Jrdanu sndi fram a v var fugt fari, bakstur leiddi til rktunar korni.

Me v a prfa sig fram uppgtvuu forfeur okkar galdurinn a breyta korni brau og eir voru greinilega svo slgnir brau a eir vildu tryggja ngilegt frambo. annig hfst s ija a rkta og mala korn mjl.

Uppfinning ofnsins og gersins

Fyrstu ofnarnir voru svipair ptsuofnunum sem vi ekkjum dag. Hvolflaga lgun eirra myndai mikinn hita, sem var kjri til a baka brau. Elstu merki um ofna fundust Kratu en eir eru allt a 6.500 ra gamlir. Sams konar ofnar munu lka hafa veri notair af Egyptum, en hi merka framlag eirra til baksturs var a bta vi geri.

eir hfu nota ger vi bruggun og v var btt vi deigi kom ljs a a lt braui lyfta sr. etta leiddi til aukinnar fjlbreytni brautegunda sem hgt var a ba til. tmum Rmarveldis var bakstur orinn blmlegt fag, ar sem stabrau og brau voru bostlnum. Bakarar stofnuu meira a segja ingreinasamband Rm annarri ld f.Kr.

Um svipa leyti komust Indverjar kynni vi ger fr Egyptalandi og byrjuu a baka naan-brau, sem var lttari og loftkenndari vibt vi chapati og roti flatbraui sem hafi veri uppistufa sundir ra. Enn austar, Kna, hfst s siur a skiptast bkuu stabraui brkaupsveislum seint tmum austur-knverska Hanveldisins (161-223).

Hvenr kom sykur og krydd til Evrpu?

Norrna ori kaka barst me vkingum leingrum eirra um Evrpu. Eftir v sem notkun orsins breiddist t var kkubakstur sfellt vinslli og framandi hrefnum eins og vxtum, engifer, mskati og ru kryddi var btt vi til a baka gmstar kkur sem geymdust lengi.

17. ld var umbylting bakstri me innflutningi sykurs til Evrpu. N vildu allir f stindi og bakarar og kkugerarmenn uru vi eirri sk. Stt bakkelsi, bkur og kremtertur uru til mismunandi gerum sem ruust vtt og breitt um Evrpu.

19. ld fkk skpunarglei stabrausbakara og kkugerarmanna a njta sn enn frekar egar lyftidufti kom til sgunnar, en me essu nja hrefni var a hgt a baka mun lttari og fngerari kkur sem kitluu braglauka yfirstttarinnar.

Brau var stutkn

mildum tti brau nokkurs konar stutkn. A eiga ofn var merki um au og aeins eir rku hfu efni hveiti. Flestir ltu sr ngja ungt rgbrau. En landbnaarbyltingin leiddi til mun meiri hagkvmni hveitirktun og me inbyltingunni jkst vlving mlunarferlinu, svo almenningur gat keypt hveiti viranlegu veri.

egar komi er fram 20. ld var brau ori a fjldaframleiddri verslunarvru og liti undirstufa hverju heimili. Birair eftir braui kreppunni miklu voru tknrnar fyrir stu brausins sem grundvallarfu. Flk st tmunum saman bir til a f daglegt brau.

Afturhvarf til hefbundinna bkunarafera

Eftir v sem fjldaframleislan raist minnkai rval braua sem boi voru. Allir vildu hvtt hveiti, hvort sem a var niursneitt franskbrau sem sl gegn Bretlandi og Bandarkjunum ea sgilt franskt baguette-brau. En 21. ldinni hefur ori afturhvarf til hefbundinna bkunarafera og hrefna, ar sem srdeigsbrau og arar korntegundir eins og rg og spelt njta vinslda n.

dag skiptir bragi meira mli en gindi. Brau er enn tiltlulega dr matvara og flk er tilbi a borga aeins meira fyrir hollara brau sem bragast betur.

Kkur eru auvita alltaf sannkalla ljfmeti. Stabrausbakarar um va verld gleja braglaukana me strkostlegum krsingum sem byggja aferum sem rast hafa aldanna rs ar sem framandi bragi er blanda vi klassskan evrpskan stl og framsetningin er mtstilegt augnakonfekt.

Margt hefur breyst fr korntta deiginu sem baka var steini Jrdanu en hverjir sem a voru sem fundu fyrst upp v a ba til matvli me essum htti eigum vi eim miki a akka.


Svi

Gabakstur \ mmubakstur ehf.

Lynghlsi 7 \ 110 Reykjavk | Smi: 545 7000 \Neyarnmer:858 0310\ kt: 550595-2499 \ Vsk.nr. 49516|gaedabakstur@gaedabakstur.is